Lion Heart Foundation
  

WEBLOG

Terug in Yele - 27 Juni 2016
door: Ruurd van Rooijen

Bijna drie weken geleden kwam ik weer aan in Sierra Leone na een prima verlof in Nederland. Deze weken zijn weer omgevlogen en het voelt alsof ik al maanden terug ben. Het is druk, eigenlijk (veel) te druk in ons ziekenhuis, maar ja patiënten weigeren kan natuurlijk niet en doorverwijzen naar een ander ziekenhuis is zeker bij bevallingen, keizersneden, spoed operaties en andere ernstige ziekten ook geen optie. 

Ik meen dat ik er in een eerdere nieuwsbrief al eens over heb geschreven. Gemiddeld zitten we nu aan zo’n 40 bevallingen per maand maar natuurlijk niet keurig over de maand verspreid maar bij nacht en ontij en soms 5 of meer bevallingen (inclusief een paar keizersneden) op een dag, tegelijk of achter elkaar. {Terwijl ik dit op deze rustige zondag ochtend thuis zit te schrijven wordt ik door Dr Nick opgebeld ivm problemen met een zuurstof concentrator. Naar het ziekenhuis en als ik dat probleem aan het oplossen ben komt onze ambulance met sirene (dus echt spoed) terug met een patiënt die is doorverwezen door de plaatselijke gezondheidspost. Na lezen van de verwijsbrief en kort onderzoek door Dr Nick, wat geschreeuw, geroep en geren om dienstdoend personeel “now now” in de OK bij elkaar te krijgen ligt de patiënt  binnen 5 minuten op de OK tafel voor een keizersnede.} 

Afgezien van alle bevallingen hebben we nu ook weer de jaarlijks terugkerende extra toestroom van patiënten (meest kinderen) vanwege het regenseizoen = malaria seizoen = honger seizoen.  Als alle bedden, inclusief de sub standaard bedden in de nog uit de Ebola tijd stammende twee tenten vol zijn zit er niets anders op dan over te gaan op “floor beds” of te wel matrassen op de grond tussen de bedden in de gewone afdeling. Vorige week vrijdag hadden we veel opnames en aan het eind van de dag (’s avonds laat) hadden we 10 floor beds. Om een indruk te geven wat er op zo’n dag zoal aan patiënten uit ons Chiefdom Gbonkolenken of uit Yele zelf binnenkomt en wat dan in een floor bed belandt een kleine selectie uit de vele opnames die dag: 

Mabinty B, 18 jaar, verwezen door gezondheidspost in Patifu Mayopoh ivm ernstige malaria en bloedarmoede in haar zwangerschap.

Isata C, 18 jaar Een primi gravida (haar eerste bevalling). Zij is in de nacht bevallen.

Fatmata K, 16 jaar, ook primi gravida, gedurende de nacht bevallen.

Fanta S, 21 jaar, zij komt uit Yele. Idem als Isata en Fatmate. Drukke nacht dus met 3 bevallingen (en niet de eenvoudigste).

Kadiatu S, 1 jaar en 9 maanden uit Kpakinbu village opgenomen met ernstige malaria, bloedarmoede en longontsteking. Na starten van behandeling en bloedtransfusie doet zij het veel beter.

Aminata C, 1 jaar, uit Magbutu village opgenomen met ernstige malaria/ sepsis. Zij is helaas overleden de dag na opname.

Foday K 4 jaar Mabesegbeh village, een bekende Burkitts lymphoom (een soort kanker, hebben we reeds behandeld met cyclophosphamide, maar bij hem helaas een recidief) nu opgenomen met malaria en bloedarmoede.

Yeabu K, 2 jaar, opgenomen met ernstige malaria en bloedarmoede. Goed opgeknapt na bloedtransfusie en starten van de antimalaria.

Abdul Karim B, 14 jaar uit Mashingbi, opgenomen met een leverabces.

Zoals gezegd het is eigenlijk te druk in ons ziekenhuis met voor de artsen tenminste een 60-urige, soms 80-urige werkweek en zowel het bestuur van Lion Heart in Nederland als wij hier in Yele denken hard na hoe dit probleem op te lossen en dat is niet eenvoudig. Enerzijds kan je de patiënten stroom, vooral van verder weg, proberen in te dammen maar dat stuit op het probleem dat je in feite (medisch-ethisch) geen of nauwelijks patiënten kunt weigeren en doorverwijzen naar een ander ziekenhuis is vaak ook niet mogelijk. Anderzijds moet de capaciteit worden vergroot, zowel qua bemensing als qua infra structuur. Dat kost extra geld dat ergens vandaan moet komen en waarbij we toch ook graag willen dat er zoveel mogelijk lokaal personeel met de juiste kwalificaties wordt aangetrokken, maar dat is weer moeilijk te krijgen gezien de landelijke tekorten en omdat Yele, hoewel gelegen in het geografisch centrum van Sierra Leone, nu niet bepaald een aanlokkelijke vestigingsplaats is. En uiteraard willen we niet een privé ziekenhuis worden maar met name voor ons chiefdom (met 60.000 inwoners) een voor de arme bevolking vooral betaalbaar ziekenhuis blijven.

Voor wat betreft de Nursing Aide’s, waaraan we sowieso een tekort hadden, hebben we onlangs de capaciteit kunnen uitbreiden. In mijn vorige nieuwsbrieven heb ik al wat over het nursing aide’s klasje geschreven en inmiddels zijn 14 van de 15 studenten geslaagd voor de opleiding en zijn er 8 meteen aangenomen, deels ook met het oog op de toekomstige, in aanbouw zijnde Isolatie Afdeling. 

Ik schrijf weliswaar dat de isolatie afdeling in aanbouw is maar daadwerkelijk ligt de bouw momenteel stil. De ruwbouw staat geheel maar nu is het wachten op twee 40 voet containers uit Nederland met allerhande bouwmateriaal (voor de dakconstructie en dak bedekking, vloer en wand tegels, verf, elektra, sanitair en loodgieters benodigdheden etc) om de verdere bouw ter hand te kunnen nemen. Al dit materiaal wordt ingevoerd omdat het van veel betere kwaliteit is dan het beste wat hier is te verkrijgen (veelal troep uit een heel groot Aziatisch land) en rekening houdend met de transport kosten van de containers toch nog veel goedkoper dan lokaal aangeschaft vanwege donaties, vrienden prijzen voor rest partijen etc. De containers zijn inmiddels in Freetown gearriveerd  maar nog niet vrijgegeven voor transport naar Yele. Het (als NGO belasting vrij) inklaren is altijd al een vrij moeizaam bureaucratisch proces geweest  en dat is nu in het post-Ebola tijdperk verder aangescherpt omdat de overheid (terecht) meer grip wil krijgen op alle activiteiten waar de NGO’s mee bezig zijn. Ten tijde van Ebola waren er zoveel NGO’s bezig met allerlei op zich (meestal) nuttige zaken maar coördinatie ontbrak veelal en de lokale en centrale overheid was in feite het overzicht wat er allemaal in hun land gebeurde zo langzamerhand kwijt geraakt. Tegenwoordig is het een vereiste dat NGO’s een Service Level Agreement met het Ministerie van Gezondheidszorg afsluiten (is inmiddels voor Lion Heart gebeurd) zodat de overheid weet wat er gebeurt, beter kan coördineren en bijsturen. Maar daarnaast, en daar kwam ik twee weken geleden achter, os het nu nodig dat voor het krijgen van een Duty Waiver van het ministerie van Financiën, het plan en de tekeningen voor de bouw van onze isolatie afdeling moeten zijn goedgekeurd door de District Medical Officer en door de bouw afdeling van het ministerie van gezondheid in Freetown. Goedkeuring door de DMO, daar staan wij in een heel goed blaadje, was via de mail rap geregeld maar een mail adres of telefoon nummer van de bouwafdeling van het ministerie bleek niet te krijgen. Dus op de bonnefooi maar naar het ministerie in Freetown waar de deur van het kantoor van de bouw inspecteur gesloten bleek. Gelukkig kreeg ik na wat rondvragen het telefoonnummer om vervolgens de inspecteur, Mr Bah aan de lijn te krijgen die zei dat hij “very close” was en dat ik even moest wachten, “wait small”, wat in dit land van alles kan betekenen tussen 5 minuten tot uren. Ik maakte me al op voor een vrij lange zit buiten (mocht niet in de gang wachten) maar binnen 5 minuten belde Mr Bah waar ik was want hij was op kantoor. Rap daar naar toe, plan en tekening uitgelegd en terwijl hij wat klaagde dat hij geen tijd had om de tekeningen te bestuderen en dat er volgens hem een deur moest worden verplaatst, keurde hij de hele zaak goed, stamped and signed in tweevoud. Voordat ik het wist stond ik binnen 5 minuten weer buiten van de verbazing te bekomen. Al met al deze hindernis ook weer genomen. Zo’n akkevietje kost je wel een hele dag op en neer naar Freetown, maar in dit geval zeker de moeite waard. Komende week hopelijk de laatste obstakels wegruimen zodat de containers vrij gegeven kunnen worden en we na aankomst in Yele verder kunnen met de bouw.

Alvorens een punt achter deze nieuwsbrief te zetten wil ik jullie het verloop van de keizersnede door Dr Nick niet onthouden.

Nadat Nick was begonnen aan de CS ben ik verder in het ziekenhuis gebleven voor eventuele assistentie, regelmatig even door het ruitje in de deur naar de OK kijkend. Na ongeveer een half uur vraagt Nick of ik Dr Markus wil vragen onmiddellijk te komen om te assisteren (Dr Erdi is met verlof in Nederland). Zo gezegd zo gedaan. Ondertussen valt de stroom van Powerned uit dus (met wat moeite) de back up generator gestart (gelukkig had ik vrijdag de benzine bijgevuld). Vervolgens vraagt Nick, inmiddels al een kleine 2 uur aan het opereren of ik kan uitzoeken of Dr ABD (parlementslid Yele, als chirurg voor Lion Heart gewerkt en die af en toe op verzoek van dr Erdi in het LHMC komt opereren) toevallig in de buurt is en hem vragen om te komen assisteren, ingewikkelde CS, moeder een gescheurde blaas is de mededeling. De Honorabele gebeld, hij is toevallig in Yele en komt er aan. Even later arriveert Dr ABD. Nu is ABD een heel forse man dus het duurde even voor een passende scrub suit was gevonden. Zijn laarzen op naam had ik al klaar gezet. Ondertussen heeft de opgetrommelde laborant Roosevelt Lahai de nodige bloed testen uitgevoerd aangezien de patiënt inmiddels veel bloed had verloren en bloedtransfusie nodig was. 

Tussendoor komt de dienst doende “in charge” Hawa bij me met de mededeling dat er een overleden patiënt op de afdeling ligt en dat de familie vraagt of die met onze ambulance naar Bo (60 km verder op) kan worden gebracht. Nu zijn de ambulances voor levende patiënten en ontmoedigen we het gebruik als lijkwagen door hiervoor een hoge (losten dekkende) prijs per km te vragen afhankelijk van de afstand. Aanvankelijk zegt de familie dat de kosten geen probleem zijn maar als ze horen dat het 1,5 miljoen Leones (€ 230) gaat kosten zien ze er, na uiteraard indringend om korting te hebben gevraagd, toch van af en huren ze een auto. 

Na ongeveer drie kwartier kan Dr ABD weer terug naar zijn vergadering en sluiten Dr Nick en Markus de buik. Tegelijkertijd vertrekt een gehuurde podapoda (taxi busje) met de overleden patiënt en familie richting Bo.

Na ruim drie en een half uur zit het werk in de OK er op (behalve voor de cleaners die de boel moeten schoonmaken voor een eventuele volgende spoed operatie en kan Dr Nick zich aan het schrijven van het operatie verslag zetten.

Resultaat van deze zondag middag, een gezond meisje van 3,2 kg en het leven van de moeder, die een behoorlijke kans op herstel heeft, is gered. Juist de speerpunten van Lion Heart: moeder en kind zorg, het terugdringen zuigelingen en moeder sterfte op het kraambed.

Mag ik tot besluit van deze nieuwsbrief mijn oproep herhalen om mij tijdens de vierdaagse van Nijmegen te sponsoren om de verdere ontwikkeling van het Lion Heart Medical Centre mede mogelijk te maken, in dit geval voor de isolatie afdeling waarbij de opbrengst van de sponsor actie met 50 % wordt verhoogd door Wilde Ganzen. www.devierdaagsesponsorloop.nl (zoek een deelnemer: Ruurd van Rooijen of klik op mijn plaatje). 

Hartelijke groeten,

Ruurd

 

 BLOGS   
BLOG
Ruurd van Rooijen heeft een weblog bijgehouden met zijn ervaringen, indrukken en werkzaamheden...
lees meer >
WILDE GANZEN
Steunt zowel de bouw van de isolatieafdeling, als het bouwen van een solarpark bij het Lion Heart Medical Centre!
lees meer >