Lion Heart Foundation
  

WEBLOG

Geen moment van verveling.. - 5 Maart 2015
door: Jacob en Carolien van der Ende

In het ziekenhuis komt, wat betreft pathologie, aan het rariteitenkabinet geen einde. Liesbreuken zo groot als beschuitbussen. Een dubbele navelbreuk waarbij de ontbrekende steun van het weefsel van de buikwand is vervangen door een lap stof die om de middel heen is gebonden. Het deel van het darmpakket dat naar buiten wil wordt op deze manier tegen gehouden. De eigenaar hiervan zit op een dag op je poli en tilt rustig z'n shirt op met de vraag of we hier wat aan kunnen doen. 

Of een spina bifida. Dit is een afwijking waar heel zwanger Nederland en andere ontwikkelde delen van de wereld foliumzuur voor slikt. Hier wordt zelfs al mee begonnen op het moment dat je bedenkt zwanger te willen worden. Foliumzuur is de tweede letter uit het vitaminen-alfabet en zorgt er mede voor dat het kanaal waar het ruggenmerg doorheen loopt zich sluit bij de bouw. Een tekort aan foliumzuur kan ervoor zorgen dat dit niet afdoende gebeurd. Het resultaat is een 'open rug'. In Westerse landen een aandoening die je alleen van plaatjes in de boeken kent. Hier komt de moeder gewoon
binnenlopen op de polikliniek met de neonaat van enkele dagen oud in haar armen.

Dat emoties in Afrika anders worden beleefd wisten we. Desalniettemin blijft het altijd weer verbazingwekkend als je zo'n verschil in cultuur van zo dichtbij meemaakt. Een hoogzwangere vrouw had zich gemeld met bloedverlies bij een zorgpost in de buurt. Bloedverlies bij een zwangerschap kan een teken zijn van een foetus die is overleden. Dit kent vele oorzaken waaronder Ebola. Ook al is de moeder nog niet zo ziek, de foetus kan al zoveel virus bevatten dat het daaraan overlijd. In een Ebola-endemisch gebied is bloedverlies bij een zwangerschap dan ook code rood. De ambulance haalt haar op en na een korte triage terwijl zij nog in de ambulance ligt besluiten we haar in een rolstoel te tillen en te luisteren naar de hartslag van de  baby. Een klein door radiofrequentie-gestuurd apparaatje plaats je op de buik van de moeder en je zoekt totdat je een snelle hartslag hoort. Ja! Gelukkig. Hiermee verandert de situatie, een lage verdenking voor Ebola nu en patiënte wordt meegenomen naar de echokamer. Het hartje van de baby komt in beeld, maar doet niets. De hoogfrequente hartslag die we buiten hoorden blijkt van de moeder te zijn. Nu toch weer hoogverdacht en direct naar de isolatieafdeling. Vanaf dat moment gaat alles ongelooflijk snel. Terwijl we bezig zijn de moeder te laten bevallen van haar dode kindje staat de vader temidden van familie en vrienden buiten voor het muskietengaas dat hen van elkaar scheidt. Tussen de mazen van het gaas door kun je net zien hoe men in de gele pakken de moeder doet bevallen van een dochter. Een klein mensje, helemaal af. De oorzaak van het overlijden meest waarschijnlijk een moederkoek die te vroeg heeft losgelaten gezien de grote hoeveelheid bloedstolsels die met het kindje meekomen. De vader is inmiddels tegen een paal gaan zitten met z'n hoofd in zijn handen. De aanblik is triest. De mensen om hem heen, zijn familie, zijn vrienden, niemand let op hem. Struikelend komt hij overeind als de dokter in de isolatie nog even zijn dochtertje wil laten zien. De vader drukt zich tegen het gaas voor een eerste en direct laatste blik op zijn dochtertje. En dan breekt hij, laat z'n tranen gaan. Maar nog steeds niemand die hem een schouder aanbiedt zoals in onze cultuur zo gewaardeerd wordt. In Nederland kun je als arts je hand op die van de patiënt leggen, je arm om hem of haar heen slaan als je op het bed gaat zitten voor slecht nieuws. In deze cultuur niet, maar het wordt ook niet verwacht. Je moet het dan ook niet zien als een gebrek aan empathie.

Andere emoties worden juist weer zo nadrukkelijk beleefd zoals je nog nooit eerder hebt gehoord. Een moeder van wie zojuist haar zoontje is overleden kan uren zingend en deels zelfs dansend door het ziekenhuis lopen. Zij zingt een klaagzang om de pijn van de dood van haar kind te delen met de wereld om haar heen. Langzaam loopt ze richting een groep mensen die door het hek naar binnen komen. Het blijken familie en vrienden te zijn. Bij de aanblik van de rouwende moeder barsten ook zij om beurten uit in een klaagzang of laten zichzelf op de grond zakken. Een indrukwekkend tafereel. Als tropenechtpaar hadden we net een uur hiervoor badend in het zweet samen een infuusje bij haar zoontje aangelegd om alvast de eerste medicatie te geven. Het bloed voor een transfusie dat bij de vader was afgenomen komt te laat. En dan sta je zelf ineens tussen al die mensen in. Verslagen door de natuur. Wat is alles dan ineens verdomde relatief.

 Iets leuks dan: een bevalling! Als iemand op de verloskamers ligt en je loopt buiten het ziekenhuis langs dan is het alsof je de intro van de Lion King beleefd in live-uitvoering. In eerste instantie lijkt het ook nog of ze keihard 'Jeminee' zingen en je kunt begrijpen dat een dergelijk tafereel bijzonder op de lachspieren werkt. Als je vervolgens in het Krio, een verbasterd Engels wat in Europa bekend staat als neger-engels, vraagt of de moeder het kindje nog voelt bewegen: "Di pikin di shake shake fine?!" kun je weggedragen worden. Enkele andere sprekende voorbeelden in het Krio: een goede vrij-partij staat bekend als 'men and women-business' en een tuinslang is vrij vertaald een 'snake-rubber'.

Nee. Geen moment zal je jezelf hier vervelen...

 

 BLOGS   
BLOG
Jacob en Carolien van der Ende werkten een jaar in het LHMC en schreven een blog over hun belevenissen
lees meer >
WILDE GANZEN
Steunt zowel de bouw van de isolatieafdeling, als het bouwen van een solarpark bij het Lion Heart Medical Centre!
lees meer >